Baada ya Mnada: Riba, Ukomavu na Kuuza

Zabuni yako imeshinda na umelipa tarehe ya malipo. Hiki ndicho kinachofuata, kwa muda wote wa uwekezaji wako.

Uwekezaji wako

Dhamana au hatifungani zako huandikwa kwenye akaunti yako ya CDS. Hakuna cheti cha karatasi. Muulize CDP wako jinsi ya kupata taarifa ya uwekezaji wako, na uhifadhi namba ya akaunti yako ya CDS pamoja na nyaraka zako muhimu.

Riba (hatifungani)

Kila miezi sita, kwenye tarehe za riba zilizo kwenye tangazo, Benki Kuu ya Tanzania hulipa riba yako kwenye akaunti ya benki iliyounganishwa na akaunti yako ya CDS. Tarehe ikiangukia mwishoni mwa wiki au sikukuu, malipo huja siku ya kazi inayofuata.

Ukomavu

• Dhamana za muda mfupi: zinapoiva unapokea thamani kamili ya uso.

• Hatifungani: zinapoiva unapokea thamani ya uso pamoja na riba ya mwisho (miongozo ya Benki Kuu ya Tanzania ya hatifungani, 2022).

Fedha huingia kwenye akaunti yako ya benki iliyounganishwa. Huhitaji kufanya chochote, mradi taarifa zako za benki ziko sahihi.

Kuuza kabla ya ukomavu

Hatifungani zimeorodheshwa kwenye Soko la Hisa la Dar es Salaam (DSE). Ili kuuza:

1. Wasiliana na dalali aliyesajiliwa wa DSE.

2. Dalali hutafuta mnunuzi kwa bei ya soko, inayoweza kuwa juu au chini ya ulicholipa.

3. Fomu za uhamisho huidhinishwa na DSE na kupelekwa kwa CDP, na hatifungani huhamia kwenye akaunti ya CDS ya mnunuzi.

Matangazo ya karibuni yanasema biashara ya soko la upili ni kwa vipande vya TZS 100,000, ikianza siku chache baada ya malipo. Zaidi: Kuuza hatifungani kabla haijaiva kwenye DSE.

Kutumia hatifungani kama dhamana ya mkopo

Unaweza kuweka hatifungani kama dhamana ya mkopo. Jaza fomu ya kuweka dhamana CDS/FORM/05 na uiwasilishe kwa CDP wako. Mkopo ukilipwa, fomu ya kuondoa dhamana CDS/FORM/06 huiachia hatifungani. Fomu zote mbili ziko kwenye tovuti ya Benki Kuu ya Tanzania na ofisi za CDP.

Fuatilia kwenye UCHUMIKA

• Fuatilia hatifungani yako kwenye ukurasa wake na kwenye orodha yako ya ufuatiliaji.

• Iongeze kwenye kifuatiliaji cha uwekezaji kuona kila malipo ya riba yanayokuja na mapato yako yanayotarajiwa.

• Washa arifa za matokeo mapya na minada ijayo, kwa uwekezaji wako unaofuata.

Weka taarifa zako sahihi

Mjulishe CDP wako akaunti yako ya benki, simu au anwani inapobadilika, ili malipo yasichelewe kamwe.

Rudi kwenye safari ya uwekezaji.

Vyanzo: Benki Kuu ya Tanzania, Miongozo ya Ushiriki katika Masoko ya Awali na ya Upili ya Hatifungani (2022), sehemu ya 4 na 5; matangazo ya minada ya Benki Kuu ya Tanzania. Makala hii ni kwa ajili ya elimu tu, si ushauri wa uwekezaji.